Alles over slapen, dromen, het nachtelijk brein en creatief denken.

2015picture

Goede voornemens zijn beroemd om hun lage slagingspercentage. Je kent het wel: je zou eigenlijk meer willen sporten, gezonder willen eten en vaker met vrienden willen afspreken. Waarna de meeste mensen (ahum, ik dus) in februari met schuldgevoelens zitten over niet-gehaalde voornemens en een 1x gebruikt sportschoolabonnement.

Rationeel kunnen we van alles bedenken, maar in de praktijk komt er meestal weinig van terecht. Logisch, want een écht besluit nemen we niet enkel rationeel, we doen dat met ons hele brein, dus ook met het onbewuste denken.

Besluiten neem je niet rationeel, maar onbewust

Besluiten nemen doen we sowieso niet rationeel, maar met ons onbewuste denken, zegt professor Ap Dijksterhuis van de Radboud Universiteit. Onze ratio is volgens hem geen kapitein op een schip die het overzicht heeft, maar eerder een slecht geïnformeerde persvoorlichter. Echte besluiten nemen we onbewust, de ratio hobbelt erachter aan om het besluit toe te passen en eventueel uit te leggen aan de buitenwereld. Of aan onszelf.

Denken gebeurt überhaupt voornamelijk op niet-bewust niveau, zegt Dijksterhuis. Handig, want dat onbewuste heeft waanzinnig veel informatie ter beschikking. Onbewust nemen we veel meer informatie op dan bewust: bijvoorbeeld alle informatie die we uit onze ooghoeken zagen, alle gevoelens die we hadden maar opzij schoven, en alle nieuwsberichten die we wel voorbij zagen komen maar waar we niet echt op gelet hebben.

Rationeel informatie verwerken gaat traag. Ons onbewuste doet dat 200.000 keer sneller.
Om een goed voornemen te laten beklijven, is het dus slim je onbewuste denken mee te nemen in de besluitvorming.

Je beste goede voornemens ontdek je via onbewust denken

Dit jaar pak ik het dus anders aan. Ik zadel mezelf niet op met een rationele to-do-lijst over wat ik allemaal zou moeten, met bijbehorend schuldgevoel als het niet lukt. Ik wil een voornemen waar ik echt wat aan heb. In plaats van rationeel goede voornemens te maken, wil ik eens kijken wat er onbewust speelt. Welk probleem moet nodig worden opgelost, welke behoefte vervuld? Dat goede voornemen vind ik door mijn onbewuste aan het denken te zetten.
Dat kan bijvoorbeeld via dromen. Het onbewuste denken draait dan namelijk op volle toeren.

Goede voornemens opsporen: een experiment

Fase 1: dromen

Om een goed voornemen te dromen deed ik niet veel bijzonders. Ik ging redelijk op tijd naar bed en bleef in de ochtend even liggen om te herinneren wat ik gedroomd had. En vooral: ik was niet ontmoedigd toen die droom nergens op leek te slaan. Nachtelijke brainstorms lijken op het eerste gezicht vaak bizar. Net als aantekeningen van een vergadering moet ook een nachtelijke brainstorm worden uitgewerkt voordat de ratio er wat van snapt. Ook mijn droom leek op het eerste gezicht onlogisch: mijn tante hield me gevangen in haar huis. Die tante is in het echt een lieverd en haar huis is als een tweede thuis voor mij. Maar in mijn droom kwam ik niet weg. Onzin, of een metafoor met achterliggende gedachte?

Fase 2: op zoek naar goede voornemens

Onbewust denken is meestal associatief en gevoelsmatig denken. Dat gevoel is een handige sleutel naar achterliggende gedachten bij een droom. Om goede voornemens op te sporen let ik op mijn gevoel in de droom. En omdat ik sluimerende problemen wilde opsporen om die op te lossen met een goed voornemen, lette ik deze keer speciaal op wat ik in de droom niét kon. Dat is vaak een hint naar iets waar ik overdag op vastloop, verpakt in een metafoor. In dit geval: ik kon niet weg uit huis.

Testfase 3: is er een link met het dagelijks leven?

Niet weg kunnen uit een huis: waar doet mij dat overdag aan denken? Niet alle dromen zijn een metafoor voor het dagelijks leven, dus het kan voorkomen dat er totaal geen raakvlak is met overdag. De test: komt het gevoel uit de droom komt overeen met een gevoel uit het dagelijks leven?
Deze keer wel. Mijn brein legde de link meteen: als zelfstandige werk ik meestal aan huis. Laten we eerlijk zijn: soms is dat saai. Hele dagen zonder collega’s. Inderdaad heb ik soms het gevoel te willen ontsnappen, net zoals in mijn droom.

Dromen zijn je eigen, hoogst persoonlijke associaties. Sommige psychologen zeggen dat een droom op zich niks betekent, dat je er pas overdag betekenis aan geeft door erover na te denken. Daar ben ik het niet helemaal mee eens. Ik sta aan de kant van de onderzoekers die beweren dat nachtelijk denken óók een vorm van nadenken is, alleen op niet-rationeel niveau. Als je dat rationeel en onbewust denken vervolgens koppelt, gebruik je je hele brein.

Testfase 4: actie! Wat kan ik hier mee?

Nu ik weet welk probleem er in mijn leven was geslopen het afgelopen jaar, kan ik er ook wat aan doen. Hoe? Het antwoord is gênant eenvoudig in een tijd van flexwerkplekken in alle grote steden en comfortabele strandpaviljoens met wifi vlak voor de deur. Daar moest ik maar eens wat vaker gebruik van maken.
Kortom, mijn goede voornemen voor 2015: ik ga vaker op het strand werken. En het jouwe?

Meer weten over slapen, het nachtelijke brein en creatief denken? Bestel Wat heb jij gedroomd vannacht? De kracht van denken in je slaap (€ 19,95) bij de plaatselijke boekhandel of online (kan ook bij de plaatselijke boekhandel). Bij libris.nl, bruna.nl en ako.nl zonder verzendkosten!

-
Previous postA Christmas Dream: hartverwarmende stop motion film uit 1945 Next postDe week in dromen / The week in dreams – week 52

2 comments

  1. Goede voornemens: bedenk ze onbewust en je slagingskans stijgt aanzienlijk http://t.co/fGWQLfrce8

  2. Sander Grootendorst says:

    jan 1, 2015

    Beantwoorden

    “Onze ratio is geen kapitein op een schip die het overzicht heeft, maar eerder een slecht geïnformeerde persvoorlichter.”
    Mooi citaat om het nieuwe jaar mee te beginnen!

What do you think?

Name required

Website