Alles over slapen, dromen, het nachtelijk brein en creatief denken.
illustratie via Pixabay

illustratie via Pixabay

‘Niks lukte. Ik kon de opnamestudio niet vinden, ik kwam het gebouw niet in, de deuren wilden niet open en ik hoorde mijn collega een intro geven voor MIJN radioshow. Op het allerlaatste nippertje kwam ik erin, maar ik was helemaal gestrest. Ik vond het echt vreselijk, ik herinner me alle details nog.’

Radiomaker Cielke Sijben vertelde me deze droom vlak voor haar eerste eigen radioprogramma. ‘Dat is de DJ-droom,’ had haar vriend gezegd. ‘Die hebben we allemaal wel eens’. Is dat zo, vroeg Cielke mij, en hebben dan alle beroepen hun eigen stressdromen?

Jazeker. Mijn collega’s en ik komen ze geregeld tegen en ook in een online onderzoek onder 2252 Amerikanen, uitgevoerd via de Sleep and Dream Database, bleek elk beroep zijn eigen stressdromen te hebben.*

Een elektricien zag honderden draden voor zich bij een gadget-minnende klant, met geen enkel labeltje eraan.

Een drummer droomde dat hij zijn drumkit niet in elkaar kreeg, terwijl het concert al begonnen was.

Een pianist moest ineens een concert geven, maar had niks voorbereid.

Klarinetspelers droomden dat ze hun instrument vergaten, of uit hun handen lieten vallen.

Een schooladministratrice werd in haar slaap achterna gezeten door enorme nietmachines.

DJ’s vertelden me over dromen van mengpanelen die het ineens niet meer deden, of veroorzaakten 10 minuten ‘dead air’ op de radio omdat ze ineens niks wisten te zeggen. Een doodzonde inderdaad.

In onze slaap bedenken we de grootste rampscenario’s.

Waarom hebben we dit soort stressdromen?

Is het spanning, faalangst, of zit er nog iets anders achter? Daar is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Niet dat we nu alles weten over het dromende brein, maar twee verrassende dingen kwamen in de laatste jaren naar voren:

  • Gevoel gaat dag en nacht door, dus de emoties van overdag komen terug in dromen. Vaak flink overdreven, want in dromen zijn we niet zo van het nuanceren. Dat betekent dat sommige dromen een gevoel van overdag verbeelden – dus ook je (werk)stress. Dat verbeelden gebeurt trouwens niet altijd letterlijk. Vaak gebruiken we creatieve beelden (zoals enorme nietmachines) om ons gevoel samen te vatten.
  • Ook in onze slaap bedenken we wat er allemaal mis kan gaan. Vanuit de evolutietheorie kwam het inzicht dat één van de functies van dromen waarschijnlijk is om te oefenen met verschillende scenario’s. Zo kunnen we ons mentaal voorbereiden. Cognitief neuroloog Antti Revonsuo en gedragswetenschaper Katja Valli zien nachtmerries als een creatieve simulatie voor catastrofes, zodat je in een veilige omgeving oplossingen kunt uitproberen.

Omdat we in een droom onbeperkt informatie kunnen koppelen, kunnen we vrij brainstormen over mogelijke knelpunten. Zo kun je problemen ontdekken die je overdag misschien gemist had. Droom je dat je te laat komt? Misschien goed om je planning nog eens te bekijken. Droom je dat je onvoorbereid bent? Toch even checken of je overdag ergens mee aan de slag moet.

Zoals bij de meeste dromen, hoef je ook werkstressdromen niet altijd letterlijk te nemen. Het is goed mogelijk dat de droom over iets anders dan werk gaat. Misschien zit er zelfs helemaal niks achter, maar wordt de droom aangezwengeld omdat je gestrest naar bed ging.

Droomdeskundigen raden daarom aan om voor het slapengaan wat rust in te bouwen. Laptop en iPhone op tijd uit, het licht zachtjes, een rustgevende kop thee, een warme douche, kortom: alles wat jou ontspant. Wie relaxed de nacht in gaat, heeft de meeste kans op ontspannen dromen.

Stress, of een hint aan jezelf?

Een stressdroom kan ‘gewoon’ een verbeelding van stress zijn. Maar als er meer achter zo’n stressdroom zit, wil je natuurlijk weten wat. Bijvoorbeeld waar je stress vandaan komt, en wat je eraan kunt doen. Om daar achter te komen helpen deze twee droomcoachvragen vaak heel goed (try this at home!):

Wat is het gevoel in je droom? Frustratie, haast, belemmerd worden? Probeer het zo precies mogelijk te verwoorden. ‘Gestrest zijn’ is te algemeen. Misschien herken je dat gevoel ergens in je dagelijks leven. In dat geval heb je een hint waar de droom kan gaan.

Wat zijn details? Hoewel elk beroep zijn eigen stressdromen kent, zijn geen twee dromen hetzelfde. Het verschil zit hem in de details. Die zeggen meestal iets over waar jouw specifieke stress vandaan komt. Droomde je dat je te laat kwam omdat je afgeleid was, of omdat iemand je tegen hield? Of was je bezig rekening met iedereen te houden, waardoor je je eigen afspraken vergat?
Als je duidelijk hebt wat in je droom stress veroorzaakte, kun je dat vergelijken met je leven overdag. Ben je overdag ook afgeleid, tegengehouden of rekening aan het houden met iedereen behalve jezelf? Misschien kun je er wat aan doen.

En dan?

Soms is een werkstress droom dus een perfecte kans om onbewuste informatie naar boven te krijgen. Een stressdroom kan warrig of overdreven lijken, maar is wel gebaseerd op een gevoel dat er toe doet: jóuw gevoel. Daar naar luisteren kan in je voordeel werken. Door mogelijke problemen op te lossen voordat ze ontstaan, bijvoorbeeld. Of door inspiratie te krijgen, zoals de droom van Cielke: ze maakte er haar eerste radio item van.

* De Sleep and Dream Database (SDDb) bevalt op dit moment dromen van meer dan 10.000 volwassen en kinderen.
In deze zoekopdracht, uitgevoerd door Amerikaans droomonderzoeker Kelly Bulkeley, is gezocht in een online enquête uit 2012 met 2252 deelnemers. Er kwamen 580 werkstressdromen naar voren, je kunt ze hier nalezen. Klik op het nummer van de respondent voor achtergrondinformatie over de dromer.

Meer weten over werkdromen? Lees ook dit uitstekende artikel van Kelly Bulkeley in de Huffington Post.

 

 

-
Previous postWat zeggen dromen over je persoonlijkheid? Next postDreams of Dali and Mad About Surrealism

1 comment

  1. “Zoals bij de meeste dromen, hoef je ook werkstressdromen niet altijd letterlijk te nemen.” https://t.co/SOkkoGsPbK – @droomcoach

What do you think?

Name required

Website