Problemen oplossen terwijl je slaapt, hoe doe je dat? Deirdre Barrett, professor psychologie aan Harvard Medical School, bestudeert al 20 jaar de mogelijkheid om problemen slapend op te lossen. Het dromende brein is razend actief, en biochemisch gezien in optimale staat om nieuwe verbanden te leggen. Barrett vraagt haar studenten om creatieve oplossingen te vinden in hun dromen, vooral voor vraagstukken waar logisch nadenken op vastloopt. En wat blijkt? Ons slapende brein is best wel geniaal. De helft van de studenten lukte het al binnen een week om over hun problemen te dromen, en veel van hen vonden een oplossing in hun dromen waar ze overdag niet op waren gekomen.

 

 

Dromen zoveel je wilt en tegelijkertijd problemen oplossen? Het lijkt te mooi om waar te zijn. Maar uit Barrett’s studies blijkt: uitslapen is niet lui – het is een efficiente brainstorm. Want juist in de remslaap, wanneer we het meeste dromen, staat je rationele denken op een laag pitje, terwijl de rest van je brein alle ruimte heeft. En hoe langer je uitslaapt, hoe meer remslaap je hebt.

De droombrainstorm werkt het beste, zegt Barrett, bij problemen die je goed kunt visualiseren. In je droom draaien je  visuele centra volop. Dat zou kunnen verklaren waarom mensen die overdag al veel in beeld denken (kunstenaars bijvoorbeeld),  vaker dan gemiddeld inspiratie vinden in dromen. Maar ook zonder visueel beroep kun je voordeel halen uit slapen.

Pip (44 jaar, ICT-specialist) maakte eens een lange wandeltocht met een zware rugzak op zijn rug. Tijdens het wandelen kreeg hij last van zijn achillespezen. ‘Toen droomde ik dat mijn voeten wieltjes waren die ronddraaiden. Ik bedacht dat ik mijn voeten beter moest afwikkelen: netjes eerst de hiel neerzetten en afrollen naar de teen.

Ik probeerde het overdag en het hielp inderdaad. Ik moet daar nog steeds af en toe aan denken bij het wandelen’.

dream 300px

 

In de praktijk blijkt enig oefenen wel nodig

Het slapend brein mag dan briljant zijn, het laat zich niet zo makkelijk sturen. De helft van de studenten lukt het om over hun probleem te dromen, áls ze een week lang met dezelfde vraag naar bed gaan. Veertig procent droomde ook een oplossing. Overigens niet altijd meteen: soms droomt een proefpersoon 2 nachten over een gesteld probleem, om in nacht 3 pas de oplossing te vinden. En soms is de droom helemaal vergeten, maar worden we wakker met een geniaal idee.

Emotionele en persoonlijke problemen scoren het hoogst

Probleemoplossend dromen heeft het meeste succes als het onderwerp de dromer na aan het hart ligt. Eigenlijk is dat net zoals denken overdag: een puzzel of breinkraker is leuk, maar we gaan pas echt piekeren over problemen op het werk, of vragen die ons persoonlijk raken. Hoe persoonlijker, hoe makkelijker om over te dromen, zegt Barrett.

Barrett gaat er van uit dat we onze nachtelijke creativiteit veel breder kunnen inzetten. In haar boek The Committee of Sleep beschrijft ze hoe haar studenten huiswerkopdrachten maken in dromen. De meesten dromen over persoonlijke problemen, of dingen waar ze mee bezig zijn, zoals tentamens. Sommigen lukt het zelfs om dromend een wiskundig probleem te ontrafelen.

In mijn praktijk kom ik dat andersom tegen: de meeste dromen waar mensen mijn hulp bij vragen, blijken na analyse een heel  persoonlijke grondslag te hebben. En inderdaad, meestal zit er een hint in voor een oplossing waar je overdag niet op kwam.

Probleemoplossend uitslapen: zo doe ik dat

1- Formuleer een probleem. Het verwoorden van een vraagstuk blijkt een belangrijke stap: denken gaat makkelijker na het stellen van een duidelijke vraag. Hoe specifieker, hoe beter. Vage of algemene vragen nodigen uit tot vage of algemene antwoorden, ook in de nacht. De vraag opschrijven als volledige zin helpt om nog concreter te formuleren.

2- Neem je voor het slapen voor om over de vraag te dromen. Daar zijn een hoop methoden voor: kleine rituelen om het brein een kickstart te geven voor de nacht.
Bijvoorbeeld:

  • Herhaal de vraag een paar keer in je hoofd.
  • Visualiseer de vraag.
  • Schrijf de vraag op een notitieblok, en leg dat naast je bed.
  • Zeg het gewoon een keer hardop.

Het gaat om de focus, dus geef die vorm zoals bij je past.

Let wel: in je slaap ben je eerlijk tegen jezelf. Rationeel kunnen wij mensen onszelf de hele dag voor de gek houden met drogredenen (‘Nee, heus, ik presteer juist heel goed onder stress’ en ‘Ach, nee, ik ben helemaal niet boos!’). Dat lukt in de slaap niet zo makkelijk, omdat rationeel denken dan op een laag pitje staat. Emoties hebben vrij spel, en jezelf emotioneel voor de gek houden is heel moeilijk. Dus zorg dat de vraag oprecht is, en wees voorbereid op ongenadig eerlijke inzichten.

3- Schrijf je dromen meteen op als je wakker wordt. Of de eerste gedachten van de ochtend. Dat kan bijvoorbeeld ook de tekst zijn van een liedje dat door je hoofd speelt. Let op ‘bizarre’ elementen, want de meeste droomoplossingen hebben de vorm van een metafoor.

4- Breng je briljante oplossing in de praktijk, als die zich daartoe leent.
Dit is het moment om je verstand weer volop te laten draaien. Alle inspiratie op een rij, en dan kritisch kijken: wat is van toepassing? En hoe gaan we dat dan aanpakken?

Veel plezier,

Nicoline

PS: Meer onderzoeken van Deirdre Barrett vind je hier.

Of lees dit uitstekende artikel in Time Magazine